Tập thể lớp 11 Anh 2 đã có cơ hội tham gia chuyến tham quan trải nghiệm thực tế tại Chủng viện Làng Sông và Nhà hát tuồng Đào Tấn (tỉnh Bình Định). Đây là hoạt động bổ ích nằm trong chương trình học nhằm mở rộng kiến thức văn hoá và lịch sử địa phương, đồng thời giúp học sinh nâng cao kỹ năng quan sát, ghi chép và học tập ngoài lớp học.
Điểm dừng chân đầu tiên của lớp là Nhà thờ Làng Sông, một công trình mang vẻ đẹp cổ kính, nằm giữa những tán cây già xanh thẫm. Ngày từ khi bước vào, lớp em đã cảm nhận bầu không khí đầy trang nghiêm và đầy sắc màu thời gian, nơi thời gian dường như chậm lại để cảm nhận nét đẹp hơn một thế kỉ. Theo ghi chép, ở giữa nhà thờ mang phong cách Gothic ấy là bức tượng thánh cầm nhành huệ và thước vuông, hai biểu tượng “trong sạch” và “công bằng, chuẩn mực”, gợi cho chúng ta những suy nghĩ về giá trị nhân văn sâu sắc.
Nhà thờ không chỉ là nơi tôn giáo mà còn là một phần không thể tách rời của trăm năm lịch sử: trong lịch sử trăm năm với sứ mệnh truyền đạo, qua vô vàn các biến cố, nơi đây vẫn được gìn giữ, trùng tu bởi các linh mục sùng đạo và nhân dân kính mến, giữ cho nơi đây với tà áo trầm mặc thấm đẫm tời gian, và chính điều đó khiến nhiều bạn trong lớp không khỏi xúc động. Từng viên gạch, nhành cây hay cánh cửa gỗ đã, đang và sẽ là những chứng nhân lịch sử. Điều khiến lớp chúng em cảm thấy thật đặc biệt ở nơi đây chính là nhà thờ Làng Sông từng là một trung tâm in ấn quan trọng của vùng. Chính tại nơi này, hàng loạt tài liệu giáo lý, giáo luật bằng quốc ngữ được biên soạn và xuất bản, góp phần lan tỏa tri thức trong cộng đồng khi chữ quốc ngữ còn chưa phổ biến rộng rãi. Đặc biệt, tờ báo “Lời Thăm” với số lượng xuất bản lên đến 1500 bản, một con số ấn tượng trong bối cảnh xưa, đã làm nổi bật thêm tầm quan trọng nơi đay đến sự tiên hóa chữ Quốc ngữ.
Dù trải qua nhiều biến cố của thiên tai và bao thăng trầm của thời cuộc, đặc biệt là trận bão lớn số 13 đã gây tổn hại đáng kể đến kiến trúc, nhà thờ vẫn được trùng tu và gìn giữ, giữ một nét thật riêng. Chính sự bền bỉ ấy khiến học sinh cảm nhận rõ hơn tinh thần kiên cường của con người miền Trung, dẫu khó khăn vẫn bám đất, giữ nghề, giữ cả di sản của cha ông. Dẫu cho cơn bão ấy đã làm cho khu vực nhà in không tiếp cận được, một sức sống mạnh mẽ và đầy bất khuất vẫn hiện rõ trên con người nơi đây. Sau điểm dừng chân đầu tiên trong hành trình trải nghiệm, chúng em tiếp tục di chuyển đến Nhà hát tuồng Đào Tấn – điểm đến thứ hai và cũng là nơi để lại nhiều dấu ấn sâu đậm nhất trong chuyến đi. Ngay khi bước vào không gian nhà hát, chúng em cảm nhận được một bầu khí nghệ thuật rất riêng: mùi gỗ cũ, tiếng nhạc cụ thử âm thanh, và những bộ trang phục tuồng rực rỡ được trưng bày khiến ai cũng háo hức, tò mò.
Hoạt động đầu tiên tại nhà hát là phần nghe giới thiệu về văn hóa hát tuồng – loại hình sân khấu cổ đã gắn bó với vùng đất võ suốt hàng trăm năm. Các nghệ sĩ chia sẻ một cách sinh động về nguồn gốc, quá trình hình thành và những giá trị đặc sắc của tuồng: từ cách hát, cách nhấn nhá giọng điệu, đến từng bước đi, động tác hình thể đều hàm chứa kỹ thuật và tinh thần nhân vật. Chúng em được tìm hiểu ý nghĩa của từng lớp tuồng, từng câu hát, từng gam màu hóa trang – tất cả đều chứa đựng triết lý, đạo lý và truyền thống của cha ông.
Bên cạnh tuồng, chúng em còn được nghe giới thiệu về bài chòi Bình Định – một loại hình diễn xướng dân gian vui tươi, gần gũi, mang đậm tinh thần lễ hội miền Trung. Qua lời kể của nghệ nhân, bài chòi hiện lên không chỉ là trò chơi dân gian ngày Tết, mà là ký ức, là nét văn hóa của những làng chài, làng quê xưa, với tiếng hô bài chòi rộn rã, lôi cuốn. Việc bài chòi được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể càng khiến chúng em thêm tự hào về quê hương mình.
Sau phần giới thiệu, chúng em được tham gia hoạt động thú vị nhất của chuyến đi: vẽ mặt nạ tuồng. Dưới sự hướng dẫn tận tình của các nghệ sĩ, các bạn chọn tự tay tô lên những chiếc mặt nạ màu sắc, đường nét đặc trưng. Những gam màu mạnh đỏ, trắng. đen, xanh đều mang ý nghĩa riêng: đỏ tượng trưng cho trung nghĩa; trắng cho gian hiểm; đen cho cương trực; xanh cho khí chất mạnh mẽ. Qua từng nét vẽ, chúng em vừa sáng tạo, vừa học được cách nghệ thuật tuồng dùng màu sắc để khắc họa tính cách, số phận và tâm hồn nhân vật.Không khí buổi trải nghiệm trở nên vui tươi và tràn đầy năng lượng khi các bạn hoàn thành mặt nạ của mình. Những chiếc mặt nạ không chỉ đẹp rực rỡ mà còn mang ý nghĩa tinh thần: đó là minh chứng cho sự nỗ lực, cho niềm hứng thú với nghệ thuật truyền thống và cho tình yêu đối với văn hóa dân tộc.
Kết thúc chuyến đi, khi rời Nhà hát tuồng Đào Tấn, chúng em mang theo không chỉ những chiếc mặt nạ rực rỡ mà còn là sự biết ơn đối với nền văn hóa Bình Định giàu bản sắc. Từ sự cổ kính của Nhà thờ Làng Sông đến không gian nghệ thuật sống động của tuồng và bài chòi, hành trình ấy đã mở ra trước mắt chúng em một vùng đất võ đầy chiều sâu văn hóa. Bình Định không chỉ nổi tiếng với những trang sử hào hùng hay võ thuật truyền thống, mà còn là cái nôi của nhiều di sản nghệ thuật độc đáo. Chuyến trải nghiệm giúp chúng em hiểu hơn, yêu hơn và ý thức được trách nhiệm của thế hệ trẻ trong việc gìn giữ, trân trọng và lan tỏa những giá trị văn hóa ấy. Đây chắc chắn sẽ là một trong những kỷ niệm đáng nhớ và ý nghĩa nhất trong hành trình trưởng thành của chúng em.
Tác giả: Tập thể lớp 11 Anh 2